Lens kullanım yaşı

Küçük yaştaki çocukların göz kusuru varsa ve bu göz kusuru iki göz arasında belirgin şekilde farklı derecelerdeyse, bir gözün numarası diğer gözün numarasından çok fazlaysa örneğin; bir gözün numarası bir, diğeri ise dört numara gibi bir durum söz konusu ise bu gibi durumlarda erken yaşlarda kontakt lens kullanımına geçiş yapılabilmektedir. Bu gibi durumlarda küçük yaşta olan hasta mümkün olduğunca bilinçlendirilir.

Bir başka durum ise; küçük yaşta katarakt ameliyatı olan ve göz içerisine lens takılmamış olan küçük yaştaki hastalara lens verilebilmektedir. Bu durumlarda da yaşı ne olursa olsun, hatta bebek yaşta bile olsa lens verilmektedir. Bu durum her ne kadar zor bir durum olsa da görme kapasitesinin arttırılması amacıyla gereklilik göstermektedir.

Estetik amacıyla lens kullanmak isteyen küçük yaştaki kişilerin sağlıklı yaşam durumları dikkate alınır. Eğer bu yaştaki kişi lens kullanmak için diretiyorsa, lens kullanmanın zorlukları, risk ve tehlikeleri hakkında bilinçlendirildikten sonra dikkat etmesi gereken hususlar kendisine anlatılıp lens kullanmasına hekimler tarafından izin verilebilmektedir. Ancak lens kullanımı için en ideali, en az 16 yaş ve üzeri olarak kabul edilmektedir.

Kontak lenslerin göze nakledilmesi için basit bir ameliyat gerekiyor. Doktorlar, gözde kendi kendine iyileşen bir kesik açıp hastanın gözündeki lensin önüne plastik bir lens yerleştiriyor. Tek göz için 10 dakika süren işlem sırasında hastaya anestezi uygulanmıyor. Uygulama, katarakt ameliyatını andırıyor ancak hastanın gözündeki doğal lens, yerinde bırakılıyor. Doktor Jeffrey Whitman “Hastalara nakledilen plastik lensler, istenildiği zaman çıkartılabilir. Örneğin ileride yeni teknolojiler geliştirildiğinde lensler yine ameliyatla alınabilir. Ayrıca bu işlem sırasında gözün yapısını değiştirmiyoruz.” diyor.

Tommy Hardeman “Bu işlem sayesinde lazerli ameliyattan daha fazla seçeneğim var. Görüşümde sorun çıkarsa düzeltilmesi mümkün.” diyor. Amerikan Oftalmoloji Akademisi, göz doktorları bu işlemi daha rahat uygulamayı başarınca daha fazla hastanın bu seçenekten yararlanacağını söylüyor. Bazı ülkelerdeyse kontak lens nakli, 20 yıldan bu yana uygulanıyor.

Tavuk karası hastalığının ilerleyen dönemlerinde kişi gece görmemeye başlar. Daha sonraki aşamada ise görme alanı darlaşmaya başlar. Kişi sadece ön tarafını görür, ancak etrafta simsiyah bir görüntü olur. Sanki bir tüneldeymiş gibi sadece ön taraftan gelen ışıklar görünür. Hastalığın son aşaması körlüğe kadar gitmektedir. Körlük aşaması kırk veya elli yaşlarıdır.

Tavuk karası genetik bir hastalıktır. Yani anne ve babadan kalıtım yoluyla geçer. Tavuk karası hastalığına sonradan yakalanılmaz. Ya doğuştan vardır ya da yoktur. Tavuk karası hastası olan bir kişinin dış görünümünden herhangi bir şey belli olmaz. Sadece hekimler tarafından kontrol edildikten sonra hastalık olup olmadığı söylenilebilir.

Tavuk karası tedavisi için günümüzde her ne kadar çalışmalar devam ediyor olsa da maalesef henüz tedavisi yoktur. Bir cerrahi operasyon ile de herhangi bir düzelme sağlanamamaktadır. Çünkü tüm retina tabası tahrip olmuştur ve bunun yerine koyulması mümkün değildir. Bazı doktorlar tarafından vitamin tavsiyeleri yapılıyor olsa da bunlar sadece hastalığın seyrini yavaşlatmak adına yapılan tavsiyelerdir.

Çalışması sırasında hiç bir klinik ve bakanlıktan yardım görmediğini vurgulayan Doktor Girgin, lenslerin işleyişini ise şöyle anlattı: `Normal insan doğadaki 10.000 renk tonunu fark edebilir. Hâlbuki kısmi renk körlüğü olanlar ancak 2.000 civarında tonu ayırabilirler. İşte bu kişilere lensler uygulanınca ayırt ettikleri ton sayısı 6.000`e kadar çıkmakta. Tabi bu rakam normal insanlara göre yine de az. Ama renk körlerine için 3 misli fazla renk ayırt etmelerine imkan sağlamakta ve bu da onlar için çok, ama çok önemli. Hatta bazı hastalarım lensler uygulandıktan sonra arabaların kırmızı stop lambalarını fark ederek `Aa, bakın arabanın arkası yanıyor` gibi yorumlarda bulunmakta. Çünkü o zamana kadar kırmızı tonunu hiç görmemişler. Doğal olarak lensler çıkartıldığı zaman kişi eski haline dönmekte yani renk körü olmakta.

Renk körlüğü cinsiyete bağlı geçtiği için kadınlarda çok nadir görülür. Fakat erkeklerde bu oran yüzde 8`e kadar çıkmakta. En sık rastlanan kırmızı, yeşil renk körlüğüdür. Mavi renk körlüğü çok daha nadir görülmekte. Doğal olarak kişi tümüyle renk körü ise, lenslerden hiçbir fayda görmeyecek. Çünkü tabiattaki renkleri yalnız grinin tonları olarak fark etmektedirler.`

`Kromajen lenslerin başarısı yüzde 97 iken, bizim lenslerimizin başarısı yüzde 89`a ulaşabilmiştir` diyen Doktor Girgin, bunun hastalar için çok büyük bir kazanç olduğunu ifade etti.

Şaşılık

Şaşılık iki temel çeşitte olabilir. Bunlardan birincisi kırma kusuru ile ilgili olan şaşılıktır. Gözlerin miyop, hipermetrop ve astigmat gibi kusurlarından dolayı meydana gelen şaşılıktır. İkinci çeşit kırma kusuru ise organik nedenli şaşılıklardır. Bunlar ise beyin tümörü, göz tümörü, travmatik etkiler gibi nedenlerden meydana gelir. Bazı gözler içe doğru kayarlar, bu durumda içe şaşılık yani ezotropi; bazı gözler ise dışa doğru kayarlar bu durumda dışa şaşılık yani ekzotropi meydana gelir.

Şaşılık tedavisi için öncelikle şaşılığın nedeni bulunur. Eğer neden tümör veya kas hastalıkları değil ise kırma kusurları ile ilgili bir neden olduğu anlaşılır. Yani kişinin gözleri hipermetrop, astigmat ya da miyop gibi bir kırma kusuruna sahiptir. Bu durumda uygun bir gözlük takılarak açıdaki düzelme kontrol edilir. Eğer düzelme sağlanırsa gözlük takılması haricinde herhangi bir tedavi işlemi uygulanmaz. Eğer gözler arasında hala küçük açısal düzensizlikler varsa göz tembelliği, göz kasları gibi konularda kontroller ve tedaviler yapılır.

Akşam gazetesinde Esin Gedik’in haberine göre; Dünyada 32 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşan göz bakım pazarı içinde kontak lensin payı her geçen gün artıyor. Türkiye’de lens kullanımı gelişmiş ülkelerin çok altında. Araştırmalar Avrupalıların yüzde 55′inin görme düzeltimine ihtiyacı olduğunu ve lens kullanımının yüzde 5 civarında olduğunu gösteriyor. Japonya‘da ise halkın yüzde 69′unun gözü bozuk ve lens oranı ise yüzde 15. Türkiye‘de ise halkın yüzde 45′inin gözünün bozuk olduğu buna karşın lens kullanım oranının binde 8′i geçmediği gözleniyor.

Ancak Türkiye ve özellikle Ortadoğu ülkeleri için lens kullanımın da ilginç bir istatistik söz konusu. Novartis’e bağlı göz bakım ürünleri üreten Ciba Vision adlı şirketin dünya başkanı Andrea Saia, Türkiye’de kozmetik lens kullanım oranının dünyanın birçok ülkesine göre çok yüksek olduğunu belirtti.

Saia, ‘Avrupa’da lens kullanıcıları arasında kozmetik amaçlı yani renkli lens kullanan kişilerin oranı yüzde 5. Türkiye’de ise bu rakam yüzde 25‘e ulaşıyor. Ortadoğu ülkelerinde ise yüzde 50 civarında’ dedi. Saia ‘Güzel kahverengi ve siyah gözlerin yoğun olduğu ülkelerde kozmetik lense ilgi çok fazla. Özellikle Ortadoğu ülkelerinde kadınlar peçe kullandıkları için açıkta kalan tek yerleri gözleri. Dolayısıyla çok önem veriyorlar’ şeklinde konuştu.

Sarı nokta

Sarı nokta hastalığı en sık yaşlı kişilerde görülmektedir. Sarı nokta vücutta en çabuk yaşlanan bölgedir. Çünkü bu bölgede kan dolaşımı fazladır. Dolayısıyla çeşitli kan hastalıklarında; örneğin kolesterol yüksekliğinde ve hipertansiyonda bu hastalık daha sık gözükür. Sigara içilmesi ise hastalığı tetikleyen bir nedendir. Bunun yanında bazı vitaminlerin ise sarı nokta hastalığını önlediği bilinmektedir.

Sarı nokta hastalığının belirtileri için ilk başta düz çizgilerin eğri görülmesi söylenebilir. Bu durumda hekim tarafından gerekli kontroller yapılarak hastalığın tipi belirlenir ve kişiye özel tedavi süreci oluşturulur. Tedavi mutlaka kişiye özel yapılır. Hastalığa yönelik genel tedavi yapılmaz.

Sarı nokta hastalığı tedavisi 2000 yılına kadar maalesef yoktu. Hastalar okuyamaz, araç kullanamaz ve yemek yapamaz bir durumda pasif olarak hayatlarını sürdürmekteydiler. 2000 yıllarından sonra foto dinamik isimli bir tedavi yöntemi çıktı. Bu yöntem bazı sarı nokta hastalarını yüzde 30 başarı oranı ile tedavi edebilmekteydi. 2007 yılında geliştirilen aşı yöntemi ile ise bütün sarı nokta hastalarının tedavisi yapılabilmektedir.

Yönetmelikle, kontakt lenslerin bedelleri karşılanacak, elektronik el ve kol protezi temin edilecek. “Emekli ve Malullük Aylığı Bağlanmış Olanlarla, Bunların Kanunen Bakmakla Yükümlü Bulundukları Aile Fertleri, Dul ve Yetim Aylığı Alanların Muayene ile Tedavileri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğe” göre, muayene ve tedavilerde Maliye Bakanlığının Bütçe Uygulama Talimatı yerine, “Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği” dikkate alınacak.

Muayene ve tedavinin yapılacağı sağlık kurum ve kuruluşları SGK tarafından tespit edilecek. Birinci ve ikinci basamak resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarınca yapılacak işler uygulama tebliğindeki usul ve esaslara göre belirlenecek.

Vücut organ protezleri, “sağlık kurulu raporu” yerine “sağlık raporuyla” karşılanacak. Daha önce ayakta tedavilerde kullanılan ve sağlık kurulu raporuna bağlı olarak hasta katılım payı alınmayan, tedavi şeması ve süresi de gerektirmeyen ilaçlara ait sağlık raporları süresiz iken, yönetmelikte yapılan değişiklikle bu raporların süresi kurumca belirlenecek.

Kataraktın belirtileri; Işıklardan rahatsız olmak, ışıklarda gözün çok fazla kamaşmaya başlaması, geceleyin otomobil ışıklarının çok yayılması ve dağılması, eskiden rahat görülebilen nesnelerin artık o kadar iyi görülmemesi, gözün puslanması gibi etkilerdir. Doğumda oluşan kataraktı anne fark edebilir. Siyah renkli olan göz bebeğinin beyaz renkli olması, zaman zaman göz bebeğinden beyaz renkli bir ışığın yansıması doğum kataraktı belirtisidir. Derhal bir göz hekimine gidilmesi gerekmektedir.

Katarakt tedavisi için günümüzde kabul edilebilir tek yöntem, cerrahi müdahaledir. Cerrahi müdahale işlemi de çok kısa süren riskleri az olan bir yöntemdir. Ameliyat esnasında bozulmuş olan göz merceği alınıp yerine suni bir göz merceği konulur. Ameliyat sonrasında bazı hekimler tarafından göz kapatılmaz. Hastalar yaklaşık 6 saat sonra sanki hiçbir operasyon geçirmemiş gibi normal bir görünüm kazanırlar. Gözde herhangi bir şişlik, kanama veya morarma olmaz.

Kataraktı geciktirmek için bilim insanları çeşitli araştırmalar yapmaktadırlar. Ancak yinede kataraktı geciktirdiği bilinen yöntemler vardır.  Vücuda C vitamini ve omega 3 alınması, gözü ultraviyole ve güneşten korumanın kataraktı geciktirdiği yönünde bulgular vardır.

El becerisi olmayan insanların gözlerine lens takarken sıkça korneanın çizilmesine neden olduğunu, uzun tırnaklarla lens takılmaya çalışılmasının da aynı sonucu doğurabildiğini ifade eden Erbağcı, `Korneanın çizilmesi nedeniyle, gözde kızarıklık, iltihaplanma ve enfeksiyon meydana gelebilir. Bu nedenle lensin göze uyumlu olmasının yanında kişinin lensi kullanabilmesi de büyük önem taşıyor.` diye devam etti.

Erbağcı, göz sağlığı için lens kullanan kişinin hijyen kurallarına uyması ve hijyenik bir ortamda bulunması gerektiğini vurguladı. Hijyen kurallarına uyulmamasının ciddi kornea enfeksiyonlarına neden olabildiğini ifade eden Erbağcı, şöyle devam etti: `İnsanlar lens kullanmadan önce mutlaka ellerini yıkamalı ve lenslerini satın aldıkları uygun solüsyonlarla temizleyip, yeterli derecede bekletmeli. Solüsyonların içindekiler bölümünü okuyup evde kendine musluk suyuyla solüsyon hazırlayanlar bile var. İnsanların uygunsuz şartlarda lens kullanması ve bu lenslerle özellikle tatlı sulara, kaplıcalara girmesi istenmeyen sonuçlar doğurabilir. Özellikle tatlı sularda ve kaplıcalarda yaşayan amiplerin göze yerleşmesi sonucu, gözde kızarıklık, aşırı derecede ağrıyla birlikte seyreden bir rahatsızlık meydana gelebilir. Bu hastalığın aşırı derecede ilerlemiş durumu tedavi edilemeyebilir, tedavi için göz nakli gerekebilir.`

tumgazeteler.com